Rechtvaardigheid is in IT-teams een belangrijke factor die bepaalt hoe goed het team samenwerkt. Kenniswerk vraagt veel autonomie en vakmanschap en juist daardoor liggen verdeling van werk en waardering al snel gevoelig.
Onrecht kost eigenaarschap
Als lusten en lasten structureel niet eerlijk verdeeld zijn, stoppen teamleden met nemen van verantwoordelijkheid voor het teamresultaat. Hun inbreng reduceert tot de eigen taak en het resultaat van het team wordt de zorg van een ander. Een team waarin dat gebeurt zal uiteindelijk als los zand functioneren.
Rechtvaardigheid is een ervaring
Rechtvaardigheid wordt snel gezien als een eigenschap van het besluit zelf. De verdeling klopt, dus het besluit is eerlijk. Maar rechtvaardigheid is bij een eerlijke verdeling geen feit. Rechtvaardigheid zit in hoe het team die besluiten ervaart. En die ervaring roept emotie op.
Het proces bepaalt de ervaring
Jason Colquitt onderscheidt vier soorten rechtvaardigheid. Eén gaat over de uitkomst zelf, over de vraag of iemand krijgt wat zijn inbreng waard is. De rest gaat over de weg ernaartoe, tot en met de manier waarop iemand daarbij wordt behandeld. Het team weegt de uitkomst van de beslissing, maar het gevoel wordt vooral veroorzaakt door de manier waarop die tot stand kwam.
De intenties van de beslisser tellen niet mee. Een besluit kan goed bedoeld zijn, maar toch als onrechtvaardig ervaren worden, wanneer onduidelijk is hoe het tot stand kwam.
Drie dingen die het verschil maken bij het organiseren van een rechtvaardig besluitvormingsproces:
- Navolgbaarheid. Elk besluit over de verdeling komt met de redenering erbij.
- Consistentie. De spelregels zijn vooraf voor iedereen duidelijk én voor iedereen gelijk.
- Inspraak. Het team brengt levert input bij het voorgenomen besluit, en hoort wat ermee is gebeurd.
Rechtvaardigheid verbetert de kwaliteit van samenwerken
Als je snapt wat de rationale is achter een besluit, is deze beter de accepteren. Ook als je zelf een andere mening hebt. Als je dan ook nog eens van tevoren je mening hebt kunnen geven én het is duidelijk waarom een andere keuze is gemaakt, dan voel je je gerespecteerd. Dat bouwt vertrouwen in de samenwerking.
Daarentegen, als er geen inbreng is en de rationele elke keer verandert, creëert dat wantrouwen en gedoe. Je kan die samenwerking voorlopig op je buik schrijven.
Met onze Focusgroep ResultaatGericht Samenwerken ondersteunen we de klanten van Result! Managers bij hun digitaliseringsdoelen door de kwaliteit van samenwerken te verhogen met heldere doelen en resultaten.